Określenie to stosuje się wobec wybranych roślin i substancji naturalnych, którym przypisuje się zdolność wspomagania organizmu w przystosowywaniu się do czynników stresowych. Najczęściej wymienia się wśród nich ashwagandhę, różeniec górski i żeń-szeń. Choć rośliny te od dawna wykorzystuje się w tradycyjnych systemach medycyny, ich właściwości nadal są przedmiotem badań naukowych. Co rzeczywiście o nich wiadomo?

Czym są adaptogeny i skąd wzięła się ich nazwa?

Pojęcie pojawiło się w XX wieku w związku z badaniami nad substancjami, które mogłyby wpływać na reakcję organizmu na obciążenia fizyczne i psychiczne. Zgodnie z pierwotnymi założeniami substancje zaliczane do tej grupy powinny wykazywać działanie nieswoiste, czyli niezwiązane wyłącznie z jednym rodzajem stresu, oraz wspierać utrzymanie równowagi fizjologicznej. Współcześnie określenie to jest szeroko wykorzystywane w odniesieniu do surowców roślinnych, a znajdziemy je w produktach typu adaptogeny suplementy roślinne.

Jakie rośliny zaliczamy do adaptogenów?

Do najczęściej opisywanych przedstawicieli tej grupy należą:

  • Ashwagandha (Withania somnifera) – roślina wykorzystywana w ajurwedzie, zawiera witanolidy, czyli związki biologicznie czynne; badania kliniczne sugerują, że niektóre preparaty mogą korzystnie wpływać na odczuwanie stresu i jakość snu,
  • Różeniec górski (Rhodiola rosea) – tradycyjnie stosowany w okresach zmęczenia i zwiększonego wysiłku, a ego charakterystycznymi składnikami są między innymi rozawiny i salidrozyd,
  • Żeń-szeń właściwy (Panax ginseng) – surowiec zawierający ginsenozydy, jest badany między innymi pod kątem wpływu na zmęczenie i sprawność poznawczą.

Co badania naukowe mówią o właściwościach tych roślin?

Najwięcej uwagi poświęca się potencjalnemu wpływowi na reakcję organizmu na stres, zmęczenie oraz funkcjonowanie układu nerwowego. Wskazuje się między innymi, że niektóre preparaty z ashwagandhą mogą być pomocne w przypadku stresu i problemów ze snem. Różeniec górski może redukować uczucie zmęczenia, szczególnie w okresach zwiększonego wysiłku psychicznego i fizycznego. Żeń-szeń właściwy wspiera sprawność poznawczą, w tym pamięć i koncentrację, a także ogranicza subiektywne odczuwanie zmęczenia.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze suplementu?

Przed zakupem warto sprawdzić dokładną nazwę rośliny, rodzaj ekstraktu i zawartość substancji charakterystycznych dla danego surowca. W przypadku ashwagandhy może to być procentowa zawartość witanolidów, natomiast przy różeńcu górskim informacja o rozawinach i salidrozydzie. Takie oznaczenie nazywa się standaryzacją. Ułatwia ono porównywanie składu preparatów, ale samo nie potwierdza ich skuteczności. W sprzedaży dostępne są suplementy z adaptogenami, w tym ekstrakty jednoskładnikowe i preparaty zawierające kilka surowców roślinnych. Przed wyborem należy zapoznać się z pełnym składem, zalecaną porcją oraz ostrzeżeniami producenta.

Czy stosowanie adaptogenów jest zalecane?

Jak w przypadku innych suplementów diety, działania niepożądane oraz interakcje z lekami są możliwe. Szczególnej ostrożności wymaga między innymi ashwagandha, której stosowanie może być niewskazane przy zaburzeniach tarczycy, chorobach autoimmunologicznych oraz podczas ciąży i karmienia piersią. Opisywano również rzadkie przypadki uszkodzenia wątroby związane z jej przyjmowaniem.

Przed rozpoczęciem przyjmowania preparatów tego typu warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zwłaszcza w przypadku chorób przewlekłych i regularnego przyjmowania leków. Suplement diety nie zastępuje leczenia ani prawidłowo zbilansowanego jadłospisu. Decyzję o jego zastosowaniu najlepiej poprzedzić oceną własnych potrzeb oraz dokładnym sprawdzeniem informacji na etykiecie.

Adaptogeny Suplementy - Bio Herbs

Adres:
Dzieci Warszawy 27C/54
02-495 Warszawa

Telefon:
+48 532 356 329

Strona WWW:
https://bio-herbs.eu