poczucie winy i wstyd

Niektórzy eksperci rozróżniają te dwie emocje w ten sposób: Z poczuciem winy mamy do czynienia, gdy łamiemy zasady obowiązujące w społeczeństwie. Wstyd jest wtedy, gdy łamiemy nasze osobiste zasady.

Wstyd może przyczynić się do zwątpienia w całą egzystencję i tożsamość człowieka. Często (ale nie zawsze) wstyd ma swoje korzenie w dzieciństwie i często wiąże się z poczuciem niskiej samooceny. Według Brenée Browna znanej badaczki społecznej, która wykonała obszerną pracę na temat poczucia winy i wstydu – wstyd przyczynia się do poczucia izolacji i odłączenia. Jest on silnie skorelowany z uzależnieniem, lękiem, depresją, zaburzenia odżywiania, zastraszanie, przemoc, a nawet samobójstwo.

Wina i wstyd w uzależnieniu.

Wina i wstyd są często związane z uzależnieniem. Brown twierdzi, że to właśnie wstyd zmusza ludzi do odrętwienia. Wstyd jest silną i bolesną emocją, którą ludzie chcą po prostu „oddalić” poprzez narkotyki, alkohol, leki na receptę, cukier, gambling, ćwiczenia, praca, przekraczanie prędkości i wiele innych autodestrukcyjnych zachowań.

W miarę eskalacji uzależnienia ludzie są często zmuszani do zachowań, które są sprzeczne z ich osobistą moralnością i wartościami. Wiele osób odczuwa poczucie winy i żal z powodu zmarnowanych lat na nałóg, w tym z powodu szkód w ważnych związkach, zdrowiu osobistym lub pieniędzy wydanych na nałogowe nawyki i zachowania.

Wraz z narastaniem poczucia winy i wstydu, osoba uzależniona będzie prawdopodobnie podejmować więcej negatywnych zachowań, tworząc coraz większą spiralę, ponieważ poczucie bycia złym lub niewartym uwagi będzie się potęgować. Łatwo jest więc zrozumieć, jak poczucie winy i wstyd mogą przeszkodzić w wyzdrowieniu.

Radzenie sobie z poczuciem winy i wstydem

  • Bądź szczery. Proszę przyznać się do poczucia winy i wstydu i stawić im czoła. Proszę nie próbować ukrywać lub kamuflować krzywdy, którą wyrządzili Państwo sobie lub innym. Czasami ludzie mogą to osiągnąć z pomocą doświadczonego i wyrozumiałego terapeuty. Często uwolnienie się od wstydu i poczucia winy, budowanie poczucia własnej wartości i godności jest ogromnym przełomem i wyzwoleniem dla jednostki.
  • Przeanalizujcie Państwo dokładnie swoje uczucia. Może Pan zdać sobie sprawę, że wstyd jest irracjonalny lub wynika z rzeczy, na które nie miał Pan wpływu, często zaszczepiony w dzieciństwie i przez niekorzystne doświadczenia w młodości i latach formacyjnych.
  • Zawsze można dokonać pozytywnych zmian i przestać powtarzać przeszłość. Chociaż zmiany wymagają czasu, ważne jest, aby zaprzestać zachowań, które wywołują poczucie winy i wstydu. Proszę jednak mieć świadomość, że niektórych rzeczy nie da się naprawić, można je tylko zaakceptować i wybaczyć. Również w tym przypadku dobry terapeuta może być bardzo pomocny w tym procesie.
  • Rozwijać empatię i ćwiczyć wybaczanie sobie i innym. Wybaczyć sobie i zaakceptować to, że jest się człowiekiem, powinno być priorytetem. Jeśli jest to właściwe, proszę przeprosić i zadośćuczynić sobie i innym, ale proszę nie oceniać siebie zbyt surowo.
  • Znajdź sposoby, aby zostać wolontariuszem lub być pomocnym dla innych. Uczynienie świata lepszym miejscem zbuduje poczucie własnej wartości i pozwoli Panu uświadomić sobie swoją wartość jako istoty ludzkiej.
  • Uwolnij się od przeszłości. To już koniec. Rozpamiętywanie przeszłości będzie utrzymywać Pana w pułapce negatywnych uczuć.
  • Przypominać sobie często, że jest Pan wartościową istotą ludzką zasługującą na miłość własną i pielęgnację, jak również na miłość i pielęgnację ze strony innych.
  • Jeśli zmagacie się z uzależnieniem potęgowanym przez poczucie winy i wstydu, proszę poszukać ośrodka odwykowego, który oferuje leczenie dostosowane do WASZYCH potrzeb. Psychoterapia i poradnictwo są niezbędne, szczególnie jeśli w przeszłości doświadczyli Państwo zaniedbania, traumy lub przemocy. 

Dla dalszych informacji, oto wykład Brenée Brown na temat „śmiertelności wstydu”, jeden z wielu filmów na YouTube na temat wstydu i winy:

https://www.oprah.com/own-super-soul-sunday/Dr-Brene-Brown-Shame-Is-Lethal-Video

Ten artykuł został opublikowany w języku angielskim 2016-03-16 12:24:16 i przetłumaczony na Polski w 2021

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *