Dorosłe dzieci alkoholika

Nasz Poradnia oprócz pomocy udzielanej osobom uzależnionym, pomaga również osobom współuzależnionym oraz DDA

Czym jest syndrom DDA:

DDA, czyli Dorosłe Dziecka Alkoholika. To osoby, które nie miały możliwości dorastać w sprzyjających warunkach, ponieważ wychowały się w rodzinie z problemem alkoholowym. Dla osób tych pojęcie „normalność” bywa często pojęciem obcym, gdyż dorastały w warunkach, w których jedno z rodziców nadużywało alkoholu, a z alkoholem szły w parze awantury, kłótnie, strach, stres itp. Aby przetrwać w takiej rodzinie dzieci wykształcają w sobie pewne cechy przystosowawcze. Dzięki nim dostosowują się do realiów panujących w rodzinie takich jak odrzucenie, ciągłe poczucia wstydu, poczucia winy oraz życia w permanentnym lęku i strachu.

O ile cechy te służą DDA w dzieciństwie, o tyle w życiu dorosłym zaczynają przeszkadzać i sprawiać wiele trudności.

„Syndrom DDA” może być utożsamiany z zespołem objawów świadczących o nieprzystosowaniu jednostki do wymogów otoczenia. Paradoksalnie to właśnie dzięki wykształceniu w sobie tych specyficznych mechanizmów psychologiczno-emocjonalnych dziecko mogło emocjonalnie funkcjonować i przetrwać w rodzinie z problemem uzależnienia od alkoholu. Właśnie dzięki tym mechanizmom dostosowało się do realiów życia w dysfunkcjonalnej rodzinie: do odrzucania, poczucia winy, poczucia wstydu, strachu i permanentnego stresu.

Można więc powiedzieć, iż Syndrom DDA jest zespołem objawów ukształtowanych jako adaptacyjna odpowiedź na życie i dorastanie w głęboko zaburzonych warunkach.

Jedna z definicji przedstawia DDA jako „człowieka pochodzącego z rodziny, w której alkohol był problemem centralnym. Zajęty w dzieciństwie walką o przetrwanie, w życiu dorosłym ma poczucie, że nigdy nie był dzieckiem”. DDA prowadzi podwójną tożsamość: osoby dorosłej i jednocześnie dziecka, ponieważ nierozwiązane problemy z przeszłości, nieodreagowane i często wyparte urazy rzutują na funkcjonowanie w dorosłości.

Można wyróżnić kilka doświadczeń, którym dzieci dorastające w takim otoczeniu musiały sprostać. Są to:

  • życie w chaosie i niepewności;
  • poczucie ciągłego zagrożenia, napięcia i lęku;
  • doświadczanie aktów przemocy psychicznej, ekonomicznej, zaniedbania oraz przemocy seksualnej oraz
  • życie w rodzinie pozbawionej norm i wartości.

Ciągłe próby przystosowania sie i przetrwania w domu pozbawionym zasad i wartości, najczęściej bez żadnego oparcia, z dużą ilością obowiązków, które dziecko musi przejąć po rodzicu, wymaga szybkiego przystosowania się i wypracowania bardzo silnych mechanizmów obronnych. Dziecko odczuwa silną presję, jest w ciągłym stresie. Zwykle próbuje sobie z tym radzić same i nie szuka pomocy, ze wstydu i strachu przed reakcją otoczenia.

Charakterystyczne cechy przejawiane w życiu dorosłym przez DDA

  • krytyczna samoocena i zbyt poważne traktowanie siebie samego;
  • poczucie odmienności;
  • brak umiejętności cieszenia się życiem;
  • ignorowanie własnych potrzeb emocjonalnych;
  • trudności w rozumieniu tego, co jest normalne, a co nie;
  • branie odpowiedzialności za wszystko i wszystkich;
  • pracoholizm;
  • reagowanie niepokojem, gdy sprawy życiowe wymykają się spod kontroli;
  • nadmierna odpowiedzialność lub brak odpowiedzialności;
  • nadmierna wrażliwość lub nadmierna obojętność, czyli tzw. „znieczulenie emocjonalne”;
  • funkcjonowanie według zasady „wszystko albo nic”;
  • trudności w realizowaniu do samego końca swoich planów życiowych i częste uleganie impulsom;
  • brak zaufania i obawa przed nawiązywaniem bliskich kontaktów z innymi ludźmi;
  • stałe poszukiwanie aprobaty dla swojej osoby i obawa przed odrzuceniem;
  • poczucie, że jest się ignorowanym lub atakowanym;
  • nieświadome poszukiwanie napięć i kryzysów, a następnie uskarżanie się na ich skutki;
  • obawa przed krytyką i osądzaniem przy jednoczesnej skłonności do krytykowania i osądzania innych.

Trzy zasady z dzieciństwa

Dziecko w rodzinie z problemem alkoholowym uczy się trzech ważnych zasad:

Nie ufać, nie mówić, nie odczuwać.

Zasada „nie mów” jest związana z ukrywanie sekretu o alkoholizmie, któregoś z członków rodziny.

Zasada „nie ufaj” wiąże się z zanikaniem w rodzinie alkoholowej poczucia bezpieczeństwa i zaufania w stosunku do siebie i innych ludzi, a osoby z takiej rodziny uczą się polegać na sobie.

Zasada „nie czuj” mówi o zanikaniu w rodzinie uczuć tego, co naprawdę się czuje.

Dorosłe dzieci alkoholików przenoszą te zasady z dzieciństwa na własne, dorosłe życie, które nie jest wolne od zaburzeń i dysfunkcji. Zasady te również rzutują na ich relacje interpersonalne.

Problemy w życiu dorosłym

Dorastanie w rodzinie z problemem alkoholowym ma bardzo duży wpływ na psychiczne funkcjonowanie. Wychowywanie się w rodzinie z alkoholikiem nie sprzyja budowaniu i odkrywaniu prawidłowego obrazu własnej osoby. Osoby te czują się niepełnowartościowe, porównując się z rówieśnikami uważają się za gorsze od nich. Pełnione przez nich role w rodzinie także nie wpływają korzystnie na postrzeganie obrazu własnej osoby.

Często zdarza im się ukrywać prawdziwe emocje pod postacią pewności siebie. Żyją w ciągłym napięciu, szybko się irytują, popadają w gniew. Wśród DDA najczęstszą postawą jest emocjonalne znieczulenie podobne do weteranów wojny wietnamskiej, którzy cierpią na zespół stresu pourazowego (PTSD).

Problemy w relacjach z innymi ludźmi również nie należą do łatwych w przypadku DDA. Od małego uczone są trzech zasad wspomnianych powyżej. Zasady te bardzo rzutują na dalsze ich życie. Mają wrażenie, że ludzie chcą ich skrzywdzić, manipulować nimi, ponieważ taki wzorzec wynieśli z domu. Część z nich jest gotowa do ciągłej ucieczki, pozostali działają na zasadzie ucieczki w sytuacjach odbieranych przez nich jako niekomfortowe i stwarzające zagrożenie. Brak wiary w drugiego człowieka i zaufania oraz kontrola otoczenia to najczęstsze cechy charakteryzujące DDA.

Ich sytuacja życiowa często jest trudna. Większość z tych osób, aby uciec i zapomnieć o trudnym dzieciństwie i odciąć się od swojego rodzinnego środowiska wyjeżdża do innego miasta, a czasem z kraju, aby się od tych traumatycznych wydarzeń uwolnić. Niestety nie są w stanie tego zrobić, ponieważ silna więź emocjonalna z którymś z rodziców powoduje, że zamiast układać swoje życie martwią się sytuacją jaka jest w ich rodzinnym domu.

Leave a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *